cora cainte inmhalartaithe?

Sé chinn nó leathdhosaen?

Thug mé faoi dearadh go mbainim úsáid as na cora cainte seo leanas gan aon idirdhealú - nó gan idirdhealú ar bith - a dhéanamh orthu. Tá a fhios agam go bhfuil stair chanúnach taobh thiar de chuid acu, ach is ionann iad i mo chuid Gaeilge. Your mileage may vary. Ní lia duine ná barúil.

Is work in progress / obair idir lámha é seo!

Nua:

(níl / an bhfuil) aon X : X ar bith
ar an toirt : láithreach bonn
ar aon intinn : ar aon tuairim
ar dtús : ó thús
ar na mallaibh : le déanaí
cad mar gheall ar : céard faoi
d'ainneoin : in ainneoin
d'aon turas : d'aon ghnó : d'aon oghaim
de dhíth ar : ag teastáil ó : ó
den chuid is mó : ar an mórgóir
go bhfios dom : ar feadh m'eolais
go fóill : fós
go hiondúil : de ghnáth
in easnamh : ar iarraidh
in éineacht le : in éindí le
más buan mo chuimhne : más maith mo chuimhne
ó am go ham : ó am go chéile : anois is arís

Ach:

de dheasca ≠ de bharr

Tá aithne agam ar ph éirí eile (i gcónaí : i dtolamh, mar shampla) nach gcuirfidh mé ar an liosta toisc nach mbainim úsaid as ceann acu (i dtolamh sa chás seo) i mo chuid Gaeilge féin.  Séard atá sa liosta thuas ná péirí (nó níos mó) a bhfuil “ceann nó cláirseach” nó toss-up i gceist domsa.

radharc ar na Manaigh

Seo íomhá nua den Triúr Manach leis an ealaíontóir JG O'Donoghue. Cliceáil uirthi, led thoil, mar tá sí níos mó ná a bhfuil le feiceáil thuas.

graffiti agus lámhscríbhinní

Uaireanta cuireann na graffiti a fheicim in Seattle lámhscríbhinní Gaeilge i gcuimhne dom. Is minic a bhíonn sé deacair na litreacha sna LSS a aithint thar a chéile. Bíonn na graffiti níos deacra fós de ghnáth - domsa ar aon nós - toisc nach bhfuil comhthéacs dá laghad agam len iad a thuiscint.

DRUIMSUAMAIG

?

SUNNDARSAIDE

?

VENUE 

?

BERDS

?

graffiti i nGaeilge

Nach deas an rud é beagán graffiti a fheiceáil inár dteanga? Is bruachbhaile de chuid Phárais é Saint-Denis, suite lasmuigh den chathair ó thuaidh.  An rud is tábhachtaí atá ann anois ná an Stade de France.

Seo é an balla céanna cúpla lá ó shin, roimh bhás an Iron Lady :

Dá mba draoi é Dr. Who

Dá mba draoi é Dr. Who, ceapaim go mbeadh bosca teileafóin mar seo aige:

Ní raibh sé ann mí ó shin. Ansin nocht sé go tobann gan fhógra gan rabhadh i ndoire ar thalamh de chuid na hOllscoile, agus cosúlacht na haoise air.

Ach ag breathnú go géar air, áfach, is léir gur cuireadh láib is caonadh air le cuma chaite a chur air. Níl a fhios agam cé a thóg é, ach is léir anois gur píosa ealaín suiteála atá ann. Agus an-dea-dhéanta!

Fíorghloine atá ann, ní plaisteach, agus tá an chreatlach adhmaid gearrtha amach go cúramach.

Meisce

Boladh beorach 
ón duilliúr úr 
san aer:
meisce.

gorm ubh na spideoige

Sna Stáit agus i gCeanada tá dath ann darb ainm robin's egg blue. D'fhoghlaim mé an t-ainm seo nuair a bhí mé i mo ghasúr agus is dóigh liom go bhfuil sé ag beagnach chuile dhuine abhus anseo. Is dath oifigiúil é de chuid Crayola é ó 1993 i leith.

Bhí robin's egg blue san fhaisean ar a lán rudaí tráth den saol. Seo é an locus classicus de, na huibheacha iad féin:

Ach tá fadhb thras-Atlantach leis an ainm seo! Ní bhfaighfeá uibheacha den dath seo i nead spideoige in Éirinn ná in áit ar bith eile san Eoraip. Cén fáth? Ní hansa. Ní hionann an t-éan ar a dtugtar spideog (nó rouge-gorge, pettirosso, Rotkehlchen, roodborst, etc.) air san Eoraip agus an robin redbreast i Meiriceá!

Seo é Turdus migratorius, an t-éan mór Meiriceánach. Smólach atá ann dáiríre:

Agus seo é an spideog Eorpach, Erithacus rubecula, éan nach bhfuil chomh mór céanna:

Maidir lena chuid uibheacha, níl dath robin's egg orthu ar chor ar bith. Tá siad donn.