Gaelg #2

Thuig mé an bheannacht seo gan stró ar an gcéad amharc, ach amháin an focal “maynrys”. Chuaigh mé go dtí an t-idirlíon agus fuair mé anseo é. Séard atá againn mar sin ná

Sláinte Mhaith agus Sonas

ar an Teach Seo

Ach... cad as don fhocal “maynrys”? Is dócha go bhfuil gaol aige le focal Gaeilge nó Gàidhlig. Ach ní aithním é!  Grrr.  Méin? Maoin?  Ah... fan go fóill... méanar?! Caithfidh gurb é sin é.

Ceist eile anois: cad as do “méanar”?  Scéal sách suimiúil é sin, más duine thú a bhfuil suim aige sa leithéid!  Tháinig “méanar” ó “mad génair”, ón mbriathar Sean-Ghaeilge “gainithir = be born” móide an aidiacht “maith”.

An chiall bhunúsach atá le “mad génair” ná “rugadh go maith é/í”.  Giorrúchán de “maith” is ea “mad”.  Le himeacht aimsire rinneadh teilgean cainte de “mad génair” a raibh brí níos leithne leis: “ámharach, beannaithe, sona”, agus d'athraigh cruth na bhfocal de réir a chéile:

mad génair > modgénair > modhghéanar > méanar.  

Gaelg

Nod libh: Gaelg = Manainnis

Is cosúil go bhfuil a lán tithe darb ainm “Fy Yerrey” thall ar Oileán Mhanann.

An aithníonn sibh na focail atá i bhfolach sa litriú aisteach atá ag na hoileánaigh bhochta?

murtall

Ag deireadh an 19ú haois bhí Ada Briggs in ann a cuid a shaothrú lena méid is lena meáchan. Ghnothaigh sí suas go $60 in aghaidh na seachtaine mar “attraction” in Barnum's American Museum, agus i “seónna fraeic” eile.

Inniu, áfach, is féidir mná (agus fir) chomh ramhar céanna agus níos raimhre fós a fheiceáil gan táille ar bith a íoc san ollmhargadh, ar an mbus, ar an teilifís agus chuile áit eile.

an panna stofa is áille ar domhan

Fuair mé an tagine seo mar bhronntanas cúpla lá ó shin. Déanta na fírinne, bhí cárta bronntanais agam, mar sin is mise a thogh é. Lámhdhéanta sa Túinéis. Álainn agus feidhmiúil. Agus gan a bheith ró-dhaor.

Cliceáil, le do thoil.

Bhí stobhach sicín le piobar dearg, ológa glasa agus líomóid ar an mbord againn aréir. Blasta!

Seiricis ag an Triúr Manach!!!

Sequoyah, an fear a chum córas scríofa na Seiricise

Tá áthas an domhain ar na Manaigh inniu! Fuair siad rud a bhí uathu le tamall fada, aistriúchán Seiricise dá scéilín, a bhuí le Durbin Feeling, cainteoir dúchais agus teangeolaí.

Ní aibítir é an rud a chum Sequoyah, ach syllabary (focal nach bhfuil agam i nGaeilge). Seasann gach siombail do shiolla iomlán.  Mar shampla, is ionann ᎠᏂᏦᎢ, an chéad fhocal thíos, agus “anitsoi”, focal a bhfuil ceithre shiolla ann.

ᎠᏂᏦᎢ ᎠᏂᎼᏂᎩ ᎤᏅᏕᏤ ᎡᎶᎯ
ᎢᎾᎨ ᏗᎨᏒ ᏭᏂᎶᏎ ᎨᎫᏢᏁᏗ ᎤᏂᏍᎦᏅᏨᎢ ᎤᏁᎳᏅᎯ ᏧᏬᎸ ᎢᎬᏱᏗᎸ
Ꮭ ᏱᏚᎾᏟᏃᎮᎴ ᏑᏕᏘᏴᏓ ᎢᎪᎯᏓ
ᏩᎵᏍᏆᏗᏍᎬᏃ ᎤᏕᏘᏴᏌᏗᏒ, ᏌᏊ [ᎼᏂᎩ] ᎤᏁᏤ ᎠᎴ ᎯᎠ ᏄᏪᏎ, “ᎣᏍᏓ ᏂᏓᏛᏁᎭ.”
ᏃᏊᎴ ᏑᏕᏘᏴᏓ ᎢᎤᎶᏎ ᎤᏠᏱᏊ
“ᎤᏙᎯᏳᏛ [ᎣᏍᏓ ᏂᏓᏛᏁᎭ],” ᎤᏛᏁ Ꮎ Ꮠ ᎠᏍᎦᏯ
ᎠᎴ ᏏᏊ ᏑᏕᏘᏴᏓ ᎢᎤᎶᏎᎢ
“ᏥᏁᎢᏍᏗᎭ ᎬᏗ ᎦᏚ ᎠᏆᎿᏬᏍᏗ,” ᎤᏛᏁ ᎾᏍᎩ ᏦᎢᏁ ᎠᏍᎦᏯ, “ᎢᏳᏃ ᎡᏝᏪ ᏂᎨᏒᎾ ᎢᎨᏎᏍᏗ ᏍᏗᏔᎵ ᏙᏓᏍᏛᏯᎧᎯᏱ ᎠᎭᏂ ᎢᎾᎨᎢ.”

ᎠᏂᏦᎢ - triúr
ᎠᏂᎼᏂᎩ - manach
ᎤᏅᏕᏤ - thréig siad
ᎡᎶᎯ - saol
ᎢᎾᎨ - san fhásach
ᏭᏂᎶᏎ - chuaigh siad
ᎨᎫᏢᏁᏗ - rinne aithrí
ᎤᏂᏍᎦᏅᏨᎢ - a gcuid peacaí
ᎤᏁᎳᏅᎯ - Dia
ᏧᏬᎸ - mar a bhfuil sé ina shuí
ᎢᎬᏱᏗᎸ - roimh
Ꮭ - ní
ᏱᏚᎾᏟᏃᎮᎴ - labhair siad le chéile
ᏑᏕᏘᏴᏓ - bliain amháin
ᎢᎪᎯᏓ - fad ama
ᏩᎵᏍᏆᏗᏍᎬᏃ - ag a dheireadh
ᎤᏕᏘᏴᏌᏗᏒ - mar a chuaigh an bhliain thart
ᏌᏊ - aon
[ᎼᏂᎩ] – manach
ᎤᏁᏤ - labhair sé amach
ᎯᎠ - seo
ᏄᏪᏎ - dúirt
ᎣᏍᏓ - go maith
ᏂᏓᏛᏁᎭ - tá muid ag déanamh
ᏃᏊᎴ - agus arís
ᎢᎤᎶᏎ - tharla sé
ᎤᏠᏱᏊ - mar an gcéanna
ᎤᏙᎯᏳᏛ - go fírinneach
ᎤᏛᏁ - arsa
Ꮎ - an
Ꮠ - eile
ᎠᏍᎦᏯ - fear
ᎠᎴ - agus
ᏏᏊ - arís
ᎢᎤᎶᏎᎢ - tharla sé
ᏥᏁᎢᏍᏗᎭ - mionnaím
ᎬᏗ - le
ᎦᏚ ᎠᏆᎿᏬᏍᏗ - brat
ᎾᏍᎩ - an
ᏦᎢᏁ - tríú
ᎢᏳᏃ - má
ᎡᏝᏪ - ciúin
ᏂᎨᏒᎾ - níl
ᎢᎨᏎᏍᏗ - más mar sin a bheas
ᏍᏗᏔᎵ - an bheirt agaibh
ᏓᏍᏛᏯᎧᎯᏱ - fágfaidh mé sibh
ᎠᎭᏂ - anseo
ᎢᎾᎨ - san fhásach

Durbin Feeling, an fear a d’aistrigh an scéilín

Rogues Gallery #2

Cliceáil le lán do shúl a bhaint as!

An féidir leatsa é seo a thuiscint? Seo gluais:


Tar = come
Ar = on
Éirinn = Ireland


Come on, Ireland!  An é sin é? Google Translate abú?

droch-Ghaeilge ar fhógraí

Gaeilge dhothuigthe agus Béarla lochtach:

AAAarrrghhhhHHH!!!

Mura bhfuil sé ann cheana féin, tá rogues gallery na droch-Ghaeilge ag teastáil uainn ar an idirlíon: áit le grianghrafanna de fhógraí mar seo a thaispeáint le chéile.