laochra an deireadh seachtaine

le José Pulido

ar fáil anseo

“Troitheánaigh níos gasta, tá an aois ag teacht suas leat!”

an muileann Francach

Ar thug tú faoi deara gur éan corr í an Fhraincis i measc na dteangacha eile a tháinig ón Laidin?  Is féidir tréithe a máthar a fheiceáil go soiléir ar éadan na Spáinnise agus na hIodáilise.  Mar shampla, is ionann “tá grá agam ort” sa trí theanga: te amo. Cuir é sin i gcomórtas le je t'aime na Fraincise anois! Thosaigh an Fhraincis ag dul a bealach féin i bhfad ó shin, ag ciorrú agus ag giorrú na Laidine go dtí gur ar éigin a bhí aithne súl ná béil uirthi.

Tá sé intinn agam seachtain a chaitheamh sa Bhurgúin ag deireadh an tsamhraidh. Ós Celtophile mise, beidh orm cuairt a thabhairt ar chúpla iarsmalann agus cúpla láithreán seandálaíochta a bhfuil baint acu leis na Ceiltigh ansin.  Ina measc siúd tá Alésia, Bibracte, agus Autun. Cuireadh Autun ar bun mar chathair úrnua sna blianta 16-13 B.C. Baisteadh ainm leath-Rómhánach leath-Cheilteach uirthi: Augustodunum, .i. Dún Auguist. Ach féach céard a tharla dó.  Chuaigh Augustodunum tríd an muileann Francach agus níl fágtha anois de ach Autun!

Uaireanta, ach ní go minic, is é an mhalairt a tharlaíonn.  Luaigh mé an focal Laidine arra seachtain nó dhó ó shin sa bhlagmhír seo.  “Éarlais” an chiall atá leis.  Tá sé sa Fhraincis fós leis an gciall chéanna, ach le dhá litir de bhreis ann: arrhes. Ach ná bíodh díomá ort. Cé go bhfuil sé litir ann, is mar /ar/ a deirtear é!

mo chuid cairde agus na rudaí nach n-itheann siad

“Níl a fhios agam céard is glútan ann ach oiread, ach tá sé á sheachaint agam mar sin féin, ar eagla na heagla.”

Nuair a chonaic mé GF in aice le cuid de na hiontrálacha ar bhiachlár (ní an ceann thuas) thall in Hawai‘i ar na mallaibh, bhí orm ceist a chur ar an bhfreastalaí “Céard is ciall leis sin?”  


Tá a fhios agam céard is galar céiliach ann. Tá aithne agam ar fhear a bhfuil sé air dáiríre.  Tháinig athrú mór air nuair a d'éirigh sé as cruithneacht tar éis dó an diagnóis sin a fháil.  Ach tá cairde eile agam atá ag rá anois, go tobann, go mothaíonn siad “níos fearr” nuair nach n-itheann siad arán nó pasta nó aon rud a bhfuil cruithneacht ann. Hmmm.

graf

Cliceáil ar an ngraf len é a mhéadú, led thoil!

Is le graphjam a rinne mé é.  Ar an drochuair dúinn, ní féidir síntí fada a scríobh.

Fala? Seeltersk? Chabacano?

Is teangacha iad. Agus tá áthas ar na Manaigh go bhfuil siad acu anois, in éindí le Téalainnis, Freaslainnis,  agus Slóvaicis.

Tíagait i fásach...

Jo geenen in de Wöiste...

Elis se foran á naturaleda...

Is ródhócha faoin am seo gurb é seo an téacs Gaeilge is mó aistriúcháin riamh!

Tá an litir níos láidre ná an peann!

“D” is teideal don ghearrscannán beoite seo.  Scannán uafáis as an ngnách atá ann.





Dála an scéil, cé acu ceann a tháinig ar an saol ar dtús, an litir nó an peann / scuab / stíleas?

drunks

Tá cúpla focal againn ar an duine a ólann an iomarca go rialta: meisceoir, druncaeir, pótaire. Ach céard faoi na focail a chuireann síos ar an dóigh a bhfuil duine ar meisce?  Tá mé ag smaoineamh ar na cora cainte seo a leanas i mBéarla agus i bhFraincis:


He's a happy drunk.
Il a l'alcool joyeux.


He's a mean drunk.
Il a l'alcool mauvais.


He's a sad drunk.
Il a l'alcool triste.


Is féidir "bíonn droch-/dea-aoibh air nuair a bhíonn sé ar meisce” agus a leithéid a rá, cinnte, ach an bhfuil  dóigheanna níos fearr nó níos gonta ann len é sin a rá i nGaeilge?