20 Eanáir 2010

kenning quiz



Seo dornán kennings daoibh, idir shean agus nua:
  1. graí Mhic Lir = ?
  2. mac snámha = ?
  3. cailleach oíche = ?
  4. iníon gaoithe = ?
  5. adhbha rón = ? (NB: seal rookery atá air in FGB, ach bhíodh ciall i bhfad níos fileata leis)

19 Eanáir 2010

kenning



Kenning. Seo focal nach bhfuil againn i nGaeilge. Níl sé ag focal.ie ar aon nós. Ní raibh sé againn i mBéarla go dtí an naoú haois déag. Ní raibh ainm air i Sean-Ghaeilge ach oiread, cé go raibh an rud féin ann. Sampla de a mhair go dtí an lá inniu ná “mac tíre”. Kenning do “faol” atá ann, ar ndóigh. (Is téarma noa é freisin, ach sin scéal eile.)

Seo seancheann eile a thaitníonn liom: “melg n-etha” .i. bainne arbhair .i. leann nó beoir.

Tagann "melg" agus "milk" ón bhfréamh Ind-Eorpach chéanna, *melg- . Ginideach den ainmfhocal “ith” is ea “etha”. Tá “ith” = “arbhar” beo fós san fhocal “iothlainn” = arbhar-áit = “garraí cois an tí ina gcoinnítear cruacha féir agus scácaí arbhair”. Is suimiúil an rud é, dála an scéil, go bhfuil “iothlainn” againn taobh le “leabharlann, otharlann, cartlann, spórtlann, etc. etc.” agus an “lann” chéanna iontu uilig. Ach sin scéal -- nó gearán, nó ábhar pléite -- eile.

Tá macalla deas de “melg n-etha” againn fós, kenning eile. An gá dom é a lua?
:-)

18 Eanáir 2010

dia / bia


dia - bia =

Shakyamuni mar aiséiteach, díreach roimh éirí as an gconair sin dó toisc nach bhfuair sé aon toradh inti.


bia + dia =

Ho Tei, nó an “Buddha Gealgháireach” mar a thugtar air. Ní hé an Buddha stairiúil atá i gceist anseo, ach manach. Nó boddhisattva. Nó pearsa ón mbéaloideas.


bia - dia = ?

Conas a déarfá "nothing in excess"?



Scríofa ar theampall Apollo ag Delphi.

16 Eanáir 2010

“Trí Chloch” redux



Cuirim mini pocket breads*
ar mhuin a chéile.
Trí phíota,
sin beatha,
sin sláinte,
sin trí chéad calra.

*déanta as caiscín

tósta


Íosa ar thósta francach.


Íosa ar thósta cáise.


Íosa ar 153 phíosa tósta,

Cén fáth tósta? Tá míniú teicniúil ann, ar ndóigh: arán mar chanbhás + teas = marcanna “donn ar bhán”. A lán tósta = a lán marcanna. Agus a lán tósta = a lán iteoirí a bhfuil súile agus samhlaíocht acu. Et voilà.

Chuir an tósta seo uilig rud a dúirt Gandhi i gcuimhne dom:

“Dá dtiocfadh Dia i láthair daoine a bhí ag fáil bháis den ocras, ní bheadh sé de dhánacht ann é féin a thaispeáint dóibh ach i riocht bia.”

Support Doctors Without Borders in Haiti

14 Eanáir 2010

traein luais na n-anann


Uaireanta tagann abhainn báistí caol díreach ó na hOileáin Háváíocha soir ó thuaidh go dtí an Pacific Northwest. An Pineapple Express a thugann muid air. Tá an traein luais seo ar a gluaiseacht anois, ag iompar aer te agus a lán báistí chugainn. An teocht is ísle a bheas againn anocht de réir na réamhaisnéise ná 46° F. Tá radharc iontach glan ar “traein luais na n-anann” sa ghrianghraf satailíte seo, a tógadh tráthnóna inniu: