12 Samhain 2009

Carmina Gadelica



Chuaigh mé amach faoi choinne na nuachtán ar a cúig ar maidin agus chonaic mé an ghealach. Bhí rann (nó ortha nó paidir) ar foluain i m'intinn le seachtain anuas, ó rinne Aonghus tagairt do Carmina Gadelica / Ortha nan Gaidheal ar a bhlag. Tá an píosa beag seo éasca a thuiscint cé go bhfuil sé i nGaeilge na hAlban, ach amháin an focal “àigh”, ginideach de “àgh”. Is ionann “àgh” agus “ádh”, ach ciallaíonn sé “sonas” chomh maith le “rath” in Albain.

Glòir dhuit féin gu bràth,
A ghealach gheal a-nochd.
Is tu féin gu bràth
Lòchrann àigh nam bochd.

10 Samhain 2009

bachlóga


Tis the season... Ní féidir iad a sheachaint. Ach is féidir a mblas a mhaolú. Níl ag teastáil ach trí rud: bagún stríocach, figí, agus fínéagar balsamach. (Nach dóigh libh gur leor sin?)


Seo é an t-oideas a fuair mé ón Minimalist:

2 spúnóg mhór ola olóige
4 - 8 unsa bagún stríocach, gearrtha ina phíosaí
punt amháin bachlóga Bhruiséile, gearrtha ina slisní
cupán amháin figí triomaithe, gearrtha ina gceathrúna (agus gearr na gais díobh freisin!)
salann & piobar
2 taespúnóg fínéagar balsamach

1. Cuir an bagún sa fhriochtán leis an ola go mbeidh sé donn.

2. Cuir na bachlóga, na figí, piobar, salann agus ¼ cupán uisce sa fhriochtán, measc go maith, cuir an clúdach orthu, agus ná bain dóibh go mbeidh siad bruite i gceann 5 - 10 nóiméad. Ní bheidh aon leacht fágtha faoin am sin.

3. Measc an fínéagar isteach agus voilà!



“ur” - nod eile


Tá dhá dhóigh leis na litreacha ur a ghiorrú. Tig leis an scríobhaí an litir u a chur os cionn an chonsain, mar atá le feiceáil anseo:

curaid
curadh

Nó tig leis squiggle¹ cosúil le tonntracha a chur os cionn an chonsain:


curaid cétach
curadh céadach


cura sén soraid
gura séan soraidh

1. Cén Ghaeilge atá ar “squiggle”?

09 Samhain 2009

Ná meas scéalaí maith faoina chumas!


Et j'étais
embarqué dans un camion de livraison, et puis j'ai atterri ici.”


07 Samhain 2009

An Ceithearnach Caolriabhach



Lá báistí a bhí ann inné agus thosaigh mé an lá sa leaba, le muga café au lait, dhá nuachtán (NYT agus WSJ), cat amháin (Michael) in aice liom, agus leabhar (athláimhe, cosúil le nua) a fuair mé sa phost an lá cheana: An Ceithearch Caolriabhach. Darach Ó Scolaí a rinne na léaráidí (do dhaoine fásta) agus an t-eagrán nua den scéal i nGaeilge an lae inniu. Chríochnaigh mé an scéal ansin sa leaba agus bhain mé an-phléisiúr as.

Tá seanscéal mar seo cosúil le cairpéad draíochta. Tá cuma chearnógach air. Tá seanphatrúin ann, agus ornáidí cainte a úsáidtear arís is arís i ndóigh rialta, ach le mionathraithe. San am céanna, tá sé ildathach, coimhthíoch, agus lán le lúbanna áiféiseacha. Tá sé de bhua aige tú a iompar isteach i saol eile gan dua dá laghad.

Dála an scéil, ghreamaigh mo shúil d'abairt amháin, ó tá suim ar leith agam i nathanna mar seo:

‘Ní rachaidh,’ arsa an Ceithearnach, ‘óir is mil i mbolg an chrochadora ealaín mhaith ag duine gránna.’

Níl a fhios agam cá bhfuair an Scolach an íomhá seo. Níl mil ná bolg sa bhunleagan a fuair mé in Silva Gadelica:

Ní rachad ar in cetharnach, óir ní bhiad acht mar chrochaire ghránda dhénfadh ealada do dhaoinib maithe.

Is fearr liom an leagan atá san insint nua seo!

06 Samhain 2009

Gaeilge nó Béarla?



seaman

jab

bail

can

an radharc aníos



Cá raibh mé (i mo theach féin) nuair a thóg mé an grianghraf seo?